Concurrent opioid and benzodiazepine prescriptions in hip and knee arthroplasty patients; a growing or a negligible problem? - Benzodiazepine and concomitant opioid dispensation before and after hip and knee arthroplasty: a 10 years nationwide study
Juni 2026: Publicatie in Pharmacoepidemiology & Drug Safety: Gelijktijdig gebruik van benzodiazepinen en opioïden na een totale heup- of knieprothese
RGHH Nelissen, MGJ Gademan, A. Dahan, FR Rosendaal, D Broekhuis, ML Bouvy, H Putter
Het gelijktijdig gebruiken van benzodiazepinen (slaap- en kalmeringsmiddelen) en opioïden (sterke pijnstillers) wordt afgeraden. Deze combinatie kan namelijk gevaarlijke bijwerkingen geven, zoals ademhalingsproblemen en een verhoogd risico op vallen. Toch krijgen patiënten die een heup- of knieprothese ondergaan deze medicijnen vaak tegelijk voorgeschreven, vooral in de eerste maanden na de operatie. In deze studie is onderzocht hoe vaak dit voorkomt en met welke factoren dit samenhangt. Hiervoor zijn gegevens uit de LROI gekoppeld aan gegevens van de Stichting Farmaceutische Kengetallen (SFK). De SFK dekt, met uitzondering van de binnen een zorginstelling voorgeschreven medicatie, landelijk 95% van alle medicatierecepten. In totaal zijn gegevens van meer dan 165.000 patiënten onderzocht die tussen 2013 en 2022 een heup- of knieprothese kregen. Alleen ingrepen bij patiënten die vóór de operatie niet beide medicijnen tegelijk gebruikten zijn in het onderzoek meegenomen. Vervolgens is onderzocht hoeveel mensen binnen 90 dagen na de operatie minimaal zeven dagen beide middelen tegelijk voorgeschreven kregen, en welke factoren samenhangen met het voorkomen hiervan.
Conclusie
Deze studie laat zien dat vooral het medicijngebruik vóór de operatie bepalend is voor welke medicijnen patiënten na de operatie voorgeschreven krijgen. Het gelijktijdig gebruik van benzodiazepinen en opioïden komt relatief vaak voor, vooral bij knieoperaties. Dit kan gevaarlijke bijwerkingen geven, zoals ademhalingsproblemen en een verhoogd risico op vallen. Daarom is het belangrijk dat artsen vóór de operatie goed kijken naar het medicijngebruik van een patiënt. Door hier bij de pijnbehandeling na de operatie rekening mee te houden, kunnen gevaarlijke combinaties mogelijk worden voorkomen.